• ۰۲۸ ۳۳۲۲۴۷۲۳
  • با ما تماس بگیرید

راهنمای محاسبه جریمه دیرکرد اجاره، تخلیه خانه و پرداخت ودیعه

  • ۳۱ فروردین ۱۳۹۹
  • توسط گروه آموزشی مهندس علیرضا عمویی
راهنمای محاسبه جریمه دیرکرد اجاره، تخلیه خانه و پرداخت ودیعه

گاهی اوقات موجر یا مستاجر در انجام تعهدات خود نسبت به طرف دیگر کوتاهی می‌کنند، از همین رو می‌توان در قرارداد اجاره برای شرایط این چنینی جرایمی را در نظر گرفت. در قرارداد اجاره بحث تعیین و محاسبه جریمه دیرکرد اجاره، تخلیه خانه و پرداخت ودیعه توسط موجر، موارد قابل توجهی هستند.

در این مقاله در خصوص این موارد توضیح می‌دهیم:

  • جریمه دیرکرد در قرارداد اجاره در چه مواردی قابل تعریف است
  • آیا برای تاخیر در پرداخت اجاره ماهیانه می‌توان جریمه دیرکرد تعیین کرد؟
  • روال قانونی اقدام جهت وصول جریمه تاخیر روزانه تخلیه خانه و پرداخت ودیعه چگونه است؟
  • نحوه و مبنای تعیین جریمه دیرکرد روزانه تخلیه خانه و پرداخت ودیعه

جریمه دیرکرد در قرارداد اجاره در چه مواردی تعریف می‌شود؟

جریمه دیرکرد در اجاره نامه هم برای موجر و هم برای مستاجر قابل تعریف است. در خصوص مستاجر، جریمه دیرکرد تخلیه خانه و برای مالک جریمه تاخیر در بازگرداندن ودیعه (مبلغ رهن) به مستاجر در قانون در نظر گرفته شده است.

یک سوال متداول این است که آیا برای تاخیر در پرداخت اجاره ماهیانه می‌توان جریمه تعیین کرد؟ پاسخ منفی است. البته به در خواست موجر می‌توان بندی را در قرارداد اضافه کرد که در صورت تاخیر در پرداخت اجاره ماهیانه، موجر می‌تواند مبلغ اجاره بها را از ودیعه قرض الحسنه (رهن) برداشت کند.

دقت کنید که در این حالت نیز در عمل جریمه‌ای برای تاخیر در پرداخت اجاره ماهیانه تعیین نشده است. صرفا موجر می‌تواند معادل اجاره پرداخت نشده را از ودیعه برداشت کند.

بنابراین می‌توان گفت موضوع جریمه دیرکرد در قرارداد اجاره صرفا مربوط به پایان مدت اجاره و عدم عمل به تعهدات از سوی طرفین (دیرکرد در تخلیه از سوی مستاجر یا اگر مالک ودیعه را ندهد) است.

روال قانونی اقدام برای وصول جریمه دیرکرد در قرارداد اجاره چگونه است؟

روال قانونی دریافت جریمه دیرکرد تخلیه ملک و جریمه تاخیر در پرداخت مبلغ ودیعه قرض‌الحسنه تفاوت‌هایی دارند. به همین دلیل ابتدا روال دریافت جریمه در صورتی که مالک مبلغ ودیعه را ندهد توضیح داده می‌شود، سپس مراحل کار در صورت تاخیر در تخلیه ملک را توضیح می‌دهیم.

روال قانونی اقدام برای جریمه تاخیر پرداخت ودیعه

روال قانونی اقدام برای جریمه تاخیر پرداخت ودیعه
با طی کردن روال قانونی در وصول جریمه تاخیر پرداخت ودیعه، از درد سرهای بعدی جلوگیری می‌شود.

در صورتی که مستاجر آماده تخلیه کردن ملک هست اما موجر به هر دلیل نمی‌تواند ودیعه یا همان رهن را به مستاجر پرداخت کند، مستاجر باید طبق روال زیر عمل نماید:

  1. بعد از تخلیه ملک کلید را به مشاور املاک تحویل دهید
  2. از مشاور املاک رسید تحویل کلید و تخلیه ملک را دریافت کنید
  3. دو نفر شاهد بالغ (مرد) داشته باشید و رسید را امضا کنند.
  4. اظهارنامه‌ای رسمی مبنی بر اینکه ملک را در موعد مقرر تخلیه کرده و کلید را به مشاور املاک تحویل داده‌اید تنظیم کرده و برای موجر ارسال کنید.

در صورتی که مستاجر مراحل بالا را طی کند، می‌تواند با مراجعه به شورای حل اختلاف و طرح شکایت، برای دریافت جریمه دیرکرد پرداخت ودیعه قرض‌الحسنه اقدام کند.

روال قانونی اقدام برای جریمه دیرکرد تخلیه خانه

در صورتی که مستاجر به هر دلیل در موعد مقرر ملک را تخلیه نکند، مالک می‌تواند برای دریافت جریمه اقدام کند. اگر بندی در قرارداد برای این موضوع ذکر شده باشد کار مالک بسیار راحت است.

خیلی اوقات شاهد آن هستیم که موجر و مستاجر اقدام به نوشتن اجاره نامه دستی می‌کنند و به علت عدم تسلط روی مباحث حقوقی و نداشتن تجربه لازم، بعضی از موارد را در اجاره نامه قید نمی‌کنند. یکی از این موارد اجازه برداشت جریمه دیرکرد تخلیه خانه از روی مبلغ ودیعه است.

می‌توان برای راحت‌تر کردن کار موجر جهت دریافت جریمه دیرکرد تخلیه ملک، این بند را در قرارداد اجاره خانه ذکر کنید:

کسر کردن مبلغ جریمه‌های مستاجر از مبلغ ودیعه قرض‌الحسنه بلامانع می‌باشد.

مطالعه کنید: آموزش نوشتن اجاره نامه دستی ساده

در صورتی که عبارت فوق در اجاره نامه نوشته نشده باشد، موجر از نظر قانونی نمی‌تواند مبلغ جریمه را از ودیعه کسر کند. در این حالت موجر باید با ارسال یک اظهارنامه رسمی به مستاجر اعلام کند که طبق قرارداد، ملک در تاریخ مقرر تخلیه نشده و جریمه دیرکرد تخلیه شامل حال مستاجر است.

مالک بعد از ارسال این اظهارنامه می‌تواند از طریق شورای حل اختلاف جهت وصول جریمه اقدام کرده و پس از تعیین تکلیف از سوی شورای حل اختلاف، مبلغ جریمه را از رهن کسر کند.

مسئله مهم بعدی این است که میزان جریمه چطور و بر چه اساسی تعیین می‌شود؟

میزان جریمه دیرکرد تخلیه خانه و تاخیر در بازپرداخت ودیعه را چطور تعیین کنیم؟

نکته بسیار مهم در تعیین میزان جریمه این است که این مبلغ باید محرک باشد. یعنی مبلغ جریمه باید به نحوی تعیین شود که طرف مقابل را به سمت اقدام مقتضی (تخلیه ملک یا بازپرداخت رهن) هدایت کند.

نکته بعدی این است که گاهی میزان جریمه دیرکرد برای موجر و مستاجر را یکسان تعیین می‌کنند که این کار نمی‌تواند درست باشد. چرا که مبنای تعیین جریمه برای مستاجر باید مبلغ اجاره‌ی ماهانه و برای موجر مبلغ رهن باشد.

در ادامه روش تعیین جریمه دیرکرد تخلیه خانه و جریمه عدم پرداخت ودیعه را با مثال توضیح می‌دهیم.

جریمه دیرکرد تخلیه خانه را چطور محاسبه کنیم؟

جریمه دیرکرد تخلیه خانه را چطور محاسبه کنیم؟
در محاسبه جریمه تاخیر در تخلیه خانه، ملاک اجاره ماهیانه است.

فرض کنید مستاجر ۱۰۰ میلیون تومان رهن و ماهی ۱ میلیون ۵۰۰ هزار تومان اجاره می‌دهد. از آن جایی که موجر مبلغ رهن را نزد خود نگه داشته، بنابراین جریمه باید صرفا بر اساس اجاره ماهیانه تعیین شود. پس ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان را بر ۳۰ (تعداد روزهای ماه) تقسیم می‌کنیم تا اجاره روزانه بدست آید.

در مثال بالا میزان اجاره روزانه معادل ۵۰ هزار تومان است. همانطور که گفتیم مبلغ جریمه باید محرک مستاجر برای تخلیه ملک باشد. پس این جریمه را چیزی در حدود ۳ تا ۴ برابر مبلغ اجاره روزانه، یعنی ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تومان تعیین می‌کنیم.

نکته مهم: مستاجر تا زمان تخلیه ملک، باید علاوه بر جریمه تاخیر روزانه، اجاره ملک را نیز پرداخت کند. در نتیجه در مثال بالا، اگر جریمه روزانه را ۲۰۰ هزار تومان تعیین کنیم، مستاجر در صورت عدم تخلیه ملک پس از پایان قرارداد، باید هر روز معادل ۲۵۰ هزار تومان پرداخت کند.

جریمه عدم بازپرداخت ودیعه را چطور محاسبه کنیم؟

همانطور که گفتیم مبنای تعیین این جریمه باید بر اساس مبلغ رهنی باشد که در اختیار مالک قرار دارد. همینطور این جریمه باید به گونه‌ای تعیین شود که محرکی باشد برای موجر جهت بازپرداخت مبلغ ودیعه.

بنابراین برای تعیین این جریمه، ابتدا سود بازار (۳ درصد) را ملاک کار خود قرار می‌دهیم. فرض کنید مبلغ ۱۰۰ میلیون تومان به عنوان ودیعه قرض‌الحسنه در اختیار مالک است. سود ۱ ماهه آن معادل ۳ میلیون تومان و سود روزانه آن ۱۰۰ هزار تومان است.

در نتیجه با در نظر گرفتن اینکه مبلغ جریمه باید محرک باشد، می‌توان جریمه تاخیر روزانه را چیزی در حدود ۳۰۰ هزار تومان تعیین کرد. همانطور که می‌بینید تعیین جریمه یکسان برای موجر و مستاجر عادلانه نیست.

اگر سوالی در خصوص جریمه دیرکرد تخلیه خانه یا جریمه عدم پرداخت ودیعه از سوی مالک دارید، در بخش نظرات در انتهای این پست مطرح کنید.

دیدگاههای کاربران

  • ۳ اردیبهشت ۱۳۹۹

    سلام وقت بخیر
    ممنون میشم نص قانونی رو بفرمایین که چرا نمیشه برای تاخیر اجاره بها جریمه درنظر گرفت ؟ سپاس بابت مطالب مفید

    • سلام دوست گرامی
      آنچه در این خصوص در نص صریح قانون، در ماده ۴ از روابط موجر و مستاجر مصوب سال ۱۳۷۶ آمده این است:
      «چنانچه موجر مدعی ورود خسارت به‌عین مستاجره از ناحیه مستاجر و یا عدم پرداخت
      مال‌الاجاره یا بدهی بابت قبوض تلفن، آب، برق و گاز مصرفی بوده و متقاضی جبران
      خسارات وارده‌و یا پرداخت بدهی‌های فوق از محل وجوه یاد شده باشد موظف است همزمان
      با تودیع وجه یا سند، گواهی دفتر شعبه دادگاه صالح را مبنی بر تسلیم‌دادخواست
      مطالبه ضرر و زیان به میزان مورد ادعا به دایره اجرا تحویل نماید. در این صورت
      دایره اجرا از تسلیم‌وجه یا سند به مستاجر به همان میزان‌خودداری و پس از صدور رای
      دادگاه و کسر مطالبات موجر اقدام به رد آن به مستاجر خواهد کرد.»

      همانطور که مشاهده می‌کنید، صحبتی از تاخیر در پرداخت اجاره به میان نیامده و فقط به عدم پرداخت مال‌الاجاره اشاره شده است. دلیل این موضوع این است که دریافت جریمه بابت دیرکرد در پرداخت اجاره بها یا هر گونه بدهی، از نظر شرعی در حکم دریافت ربا است. بنابراین اساسا دریافت جریمه دیرکرد پرداخت اجاره از نظر شرعی ربا بوده و از نظر قانونی جایز نیست.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *